Udhëzim praktik
Si ndizet qymyri i drurit — dhe sa qymyr ju duhet
Për ta ndezur mirë qymyrin e drurit për zgarë (shumëkush e kërkon si „qymyr druri per zgare“) mjaftojnë një oxhak ndezës, disa ndezës natyralë dhe rreth njëzet minuta. Më poshtë: hap pas hapi për qymyrin në copa dhe për briketat, si e kuptoni që prushi është gati, sa qymyr harxhon një zgarë në shtëpi, një qengj në hell apo zgara e një restoranti, dhe si ruhet qymyri.
Si ndizet qymyri i drurit në copa me oxhak ndezës
Oxhaku ndezës është një cilindër metalik me rrjetë brenda dhe me dorezë. E përqendron nxehtësinë, ndaj qymyri ndizet njëtrajtësisht pa lëng ndezës, i cili mund t'i lërë ushqimit shije kimike.
- Vendosni dy ndezës natyralë (prej ashklash druri ose kube dylli) ose dy fletë gazete të zhubrosura në rrjetën e poshtme të zgarës, aty ku shkon qymyri.
- Vendosni oxhakun sipër tyre dhe mbusheni me qymyr druri në copa.
- Ndizni ndezësit nga hapjet anësore.
- Prisni 15–20 minuta, derisa copat e sipërme të bëhen prush dhe t'u zbardhen anët nga hiri gri.
- Me dorashkë rezistente ndaj nxehtësisë, hidheni prushin në rrjetën e poshtme dhe shtrijeni.
Si ndizen briketat e qymyrit
Briketat janë më të dendura se qymyri në copa, prandaj ndizen më ngadalë: në oxhak ndezës llogaritni 20–30 minuta. Janë gati kur pothuajse e gjithë sipërfaqja e tyre është mbuluar me hi gri. Pasi ndizen, briketat mbajnë për një kohë të gjatë një nxehtësi të qëndrueshme e të njëtrajtshme, që u shkon pjekjeve të gjata dhe pjekjes me nxehtësi indirekte.
Kur është gati qymyri për pjekje?
Prisni derisa të shuhen flakët dhe prushi të mbulohet me një shtresë hiri gri të çelët. Nëse piqni mbi flakë, mishi digjet nga jashtë para se të piqet brenda.
Një provë e shpejtë: mbani pëllëmbën rreth 12 cm mbi rrjetë. Nëse e duroni aty vetëm 2–4 sekonda, nxehtësia është e lartë, e duhura për biftekë dhe qofte; 5–7 sekonda do të thotë nxehtësi mesatare, e duhura për pulë, suxhuk dhe perime.
Sa qymyr druri ju duhet?
Varet nga zgara, era, qymyri dhe sa gjatë piqni, ndaj shifrat në tabelë merrini si pikënisje. Qymyri i dendur, si Marabu, digjet më gjatë se ahu apo akacia, ndaj gjatë një shërbimi të gjatë harxhoni më pak.
Qymyr druri në copa apo briketa?
Qymyri në copa ndizet më shpejt, digjet më nxehtë dhe reagon shpejt kur hapni ose mbyllni vrimat e ajrit; briketat digjen më gjatë e më njëtrajtësisht dhe dozohen më lehtë. Restorantet me zgarë zakonisht zgjedhin qymyrin në copa, ndërsa për zgarën e oborrit shumë veta preferojnë briketat. Udhëzuesi ynë për briketat kundrejt qymyrit në copa i krahason në detaje.
Siguria dhe ruajtja
Mos e ndizni dhe mos e digjni kurrë qymyrin në ambient të mbyllur, në çadër, në garazh apo në ballkon të mbyllur: çliron monoksidin e karbonit (CO), një gaz që nuk shihet dhe nuk ka erë. Mos përdorni benzinë apo alkool për ta ndezur ose për ta rigjallëruar zjarrin.
Lëreni hirin të ftohet të paktën 48 orë, ose shuajeni me ujë, para se ta hidhni, dhe përdorni një enë metalike. Ruajini qymyrin dhe briketat në vend të thatë, në thasë të mbyllur, të ngritur nga dyshemeja dhe larg burimeve të nxehtësisë: qymyri i lagësht ndizet me vështirësi dhe hedh më shumë shkëndija.
| Përdorimi | Sasia e zakonshme | Shënime |
|---|---|---|
| Zgarë në shtëpi, 4–6 veta, rreth 1 orë | 1,5–2,5 kg qymyr druri në copa | Afërsisht një oxhak ndezës plot |
| Pjekje e gjatë në shtëpi (2–3 orë) | Filloni me 2–3 kg, shtoni 0,5–1 kg çdo orë | Qymyrin e ri shtojeni në buzë të prushit |
| Qengj ose derr në hell (10–15 kg) | Rreth 1 kg qymyr për çdo kg mish | Rregull i përgjithshëm; varet nga era dhe nga lloji i hellit |
| Zgara e restorantit, një shërbim | Matni konsumin për një javë, pastaj porositni | Marabu i dendur mban deri në rreth 7 orë (orientuese) |
Pyetjet e blerësve
Për sa minuta ndizet qymyri i drurit?
Në oxhak ndezës, qymyri në copa është gati për rreth 15–20 minuta dhe briketat për 20–30 minuta. Janë gati kur copat e sipërme mbulohen me hi gri dhe flakët janë shuar.
Si ndizet qymyri pa lëng ndezës?
Me oxhak ndezës, duke vënë poshtë tij dy ndezës natyralë ose disa fletë gazete të zhubrosura. Qymyri ndizet njëtrajtësisht dhe ushqimi nuk merr shije kimike.
Sa qymyr duhet për zgarë?
Për 4–6 veta dhe rreth një orë pjekje, llogaritni 1,5–2,5 kg qymyr druri në copa, afërsisht një oxhak ndezës plot. Për pjekje më të gjata, shtoni 0,5–1 kg çdo orë.
Sa qymyr për qengj në hell?
Rregulli i zakonshëm është rreth 1 kg qymyr për çdo kilogram mish, për një pjekje në hell prej 3–4 orësh, dhe më shumë kur bën ftohtë ose fryn erë. Qymyri i dendur, që digjet gjatë, e rrallon rimbushjen.
Sa gjatë digjet qymyri i drurit?
Në zgarën e shtëpisë, qymyri në copa jep rreth një deri në dy orë nxehtësi të mirë për pjekje. Në zgarat e restoranteve, qymyri i dendur Marabu mban nxehtësi të qëndrueshme deri në rreth 7 orë, lisi rreth 5 dhe ahu rreth 3; vlerat janë orientuese dhe ndryshojnë sipas partisë dhe zgarës.
A mund të ripërdoret qymyri?
Po. Mbyllni vrimat e ajrit të zgarës që të shuhet zjarri, lëreni të ftohet, shkundni hirin dhe herën tjetër shtojini copat e mbetura te qymyri i ri.